Προπονητές Νεαρών Ποδοσφαιριστών | Θετικοί και Αρνητικοί Τύποι
Έγινε ενημέρωση: πριν από 4 ημέρες
Οι προπονητές στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο εμφανίζουν συχνά επαναλαμβανόμενα μοτίβα συμπεριφοράς. Αυτά τα “είδη” δεν είναι ταμπέλες χαρακτήρα. Οι περισσότεροι προπονητές είναι μίξη, και αλλάζουν ανάλογα με πίεση, κόπωση, στήριξη του συλλόγου και εκπαίδευση. Παρ’ όλα αυτά, τα μοτίβα βοηθούν γιατί διαμορφώνουν το κίνητρο, την αυτοπεποίθηση, την ευχαρίστηση, τη συνοχή και το κλίμα της προπόνησης.
Γιατί Μετράει Ο Τρόπος Που Χρησιμοποιούν οι Προπονητές Νεαρών Ποδοσφαιριστών
Η σύγχρονη έρευνα στη νεανική άθληση συνδέει την υποστήριξη αυτονομίας, την κοινωνική στήριξη και το κλίμα μάθησης με καλύτερη εμπειρία και ψυχική ευεξία. Αντίθετα, ο ελεγκτικός τρόπος και το κλίμα επίδοσης όπου όλα κρίνονται μόνο από αποτέλεσμα συνδέονται με πιο αρνητικές εμπειρίες. Επίσης, η ποιοτική καθοδήγηση με σαφείς οδηγίες, θετική ανατροφοδότηση και δίκαιη αντιμετώπιση τείνει να στηρίζει τη συνοχή της ομάδας.
Πέντε Συχνοί Θετικοί Τύποι Προπονητή
Ο Αναπτυξιακός
Δίνει έμφαση στη βελτίωση, όχι στις ταμπέλες. Χτίζει στόχους, επιβραβεύει προσπάθεια, διορθώνει λάθη χωρίς ντροπή. Οι ποδοσφαιριστές νιώθουν ότι μπορούν να δοκιμάσουν.
Ο Προπονητής Που Στηρίζει Την Αυτονομία
Δίνει επιλογές μέσα σε πλαίσιο. Εξηγεί το “γιατί”, ακούει, επιτρέπει ερωτήσεις. Δεν σημαίνει “ό,τι θέλετε”. Σημαίνει σεβασμός και συμμετοχή.
Ο Ψύχραιμος
Κρατά σταθερό τόνο, ειδικά όταν υπάρχει πίεση. Επαναφέρει την ομάδα στο επόμενο βήμα, χωρίς δράμα. Αυτό μειώνει άγχος και βοηθά τη συγκέντρωση.
Ο Ανθρωποκεντρικός
Γνωρίζει τους ποδοσφαιριστές ως ανθρώπους. Είναι συνεπής, δείχνει ενδιαφέρον, κρατά όρια. Η εμπιστοσύνη κάνει την προπόνηση πιο ασφαλή ψυχολογικά.
Ο Δίκαιος Δάσκαλος
Μοιράζει προσοχή, χρόνο και υπομονή. Δίνει μικρές, καθαρές οδηγίες και ανατροφοδότηση που λέει τι να γίνει διαφορετικά. Η μάθηση γίνεται πιο κατανοητή.

Πέντε Συχνοί Αρνητικοί Τύποι Προπονητή
Ο Αυταρχικός
Χρησιμοποιεί πίεση, απειλές ή ενοχές για υπακοή. Μικροδιαχειρίζεται τα πάντα και αντιμετωπίζει το λάθος σαν “ανυπακοή”. Οι ποδοσφαιριστές μπορεί να φοβούνται να πάρουν πρωτοβουλία.
Ο Φωνακλάς
Βασίζεται στην ένταση και στη δημόσια επίπληξη. Μπορεί να υποτιμά ή να κοροϊδεύει “για να ξυπνήσει την ομάδα”. Η επανάληψη αυτού συχνά ρίχνει αυτοπεποίθηση και μάθηση.
Ο Μεροληπτικός
Δείχνει ζεστασιά και υπομονή σε λίγους, ενώ στους άλλους δίνει σιωπή ή αυστηρότητα. Αυτό διαβρώνει την αίσθηση δικαιοσύνης και τη συνοχή.
Ο Προπονητής Μόνο Αποτέλεσμα
Βάζει την ανάπτυξη σε δεύτερη μοίρα. Το λάθος τιμωρείται, το ρίσκο εξαφανίζεται και επιβραβεύεται το “ασφαλές” παιχνίδι. Συχνά μεγαλώνει ο φόβος αποτυχίας.
Ο Παραβιαστής Ορίων
Θολώνει τα όρια ενήλικα και παιδιού, χρησιμοποιεί εξευτελισμό, εκφοβισμό ή ακατάλληλη επαφή ή επικοινωνία. Αυτό δεν είναι “στυλ”. Είναι ζήτημα προστασίας παιδιών και χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση μέσω των διαδικασιών του συλλόγου και των αρμόδιων αρχών.
Σημείωση: η απαιτητικότητα μπορεί να είναι υγιής όταν συνοδεύεται από σεβασμό, σαφήνεια, φροντίδα και δίκαιους κανόνες, όχι από φόβο. Τα πιο υγιή περιβάλλοντα συνδυάζουν δομή, στήριξη και διδασκαλία δεξιοτήτων.
Ερωτήσεις γονέων
Ποιοι τύποι προπονητών νεαρών ποδοσφαιριστών υπάρχουν;
Οι προπονητές νεαρών ποδοσφαιριστών δεν έχουν σταθερή προσωπικότητα, όμως τα μοτίβα τους μετράνε γιατί τα παιδιά τα ζουν κάθε εβδομάδα. Θετικοί τύποι, όπως ο Αναπτυξιακός, δίνουν έμφαση στη βελτίωση και διορθώνουν χωρίς ντροπή. Αρνητικοί τύποι, όπως ο Αυταρχικός, χρησιμοποιούν πίεση, απειλές ή ενοχές. Οι περισσότεροι προπονητές δείχνουν μίξη.
Ο προπονητής του 12χρονου γιου μου φωνάζει στους ποδοσφαιριστές μετά από κάθε λάθος. Να ανησυχήσω;
Αξίζει να το παρακολουθήσετε. Η έρευνα συνδέει την ελεγκτική προπονητική και την έμφαση μόνο στη νίκη με χαμηλότερο κίνητρο και ευεξία, ενώ η υποστήριξη αυτονομίας και το κλίμα μάθησης φέρνουν καλύτερα αποτελέσματα. Προσέξτε αν το παιδί γίνεται φοβισμένο ή παθητικό. Η απαιτητικότητα είναι υγιής μόνο όταν συνοδεύεται από σεβασμό, σαφήνεια και φροντίδα.
Πώς καταλαβαίνουν οι γονείς αν ένας προπονητής κάνει καλό στο παιδί τους;
Κοιτάξτε πώς νιώθει και πώς συμπεριφέρεται το παιδί μετά την προπόνηση. Οι καλοί προπονητές βάζουν καθαρούς στόχους, επαινούν την προσπάθεια και τη βελτίωση και αφήνουν τα παιδιά να δοκιμάσουν ξανά μετά το λάθος. Σημάδια προσοχής είναι οι απειλές, οι ενοχές, η μικροδιαχείριση κάθε απόφασης και η αντιμετώπιση του λάθους ως ανυπακοής.
Αναφορές
Bengtsson, D., Stenling, A., Nygren, J., Ntoumanis, N., & Ivarsson, A. (2024). The effects of interpersonal development programmes with sport coaches and parents on youth athlete outcomes: A systematic review and meta-analysis. Psychology of Sport and Exercise, 70, 102558. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2023.102558
Khomutova, A., Chroni, S. A., Kavanagh, E., Ruffault, A., Miles, A., Moesch, K., Fontanesi, L., Nery, M., & Vertommen, T. (2025). FEPSAC position statement on safeguarding athletes in sport. Psychology of Sport and Exercise, 80, 102897. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2025.102897
Li, L., Olson, H. O., Tereschenko, I., Wang, A., & McCleery, J. (2024). Impact of coach education on coaching effectiveness in youth sport: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Sports Science & Coaching, 20(1), 340–356. https://doi.org/10.1177/17479541241283442
Lochbaum, M., & Sisneros, C. (2024). A systematic review with a meta-analysis of the motivational climate and hedonic well-being constructs: The importance of the athlete level. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 14(4), 976–1001. https://doi.org/10.3390/ejihpe14040064
Mossman, L. H., Slemp, G. R., Lewis, K. J., Colla, R. H., & O’Halloran, P. (2022). Autonomy support in sport and exercise settings: A systematic review and meta-analysis. International Review of Sport and Exercise Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/1750984X.2022.2031252
Tuakli-Wosornu, Y. A., Burrows, K., Fasting, K., Hartill, M., Hodge, K., Kaufman, K., Kavanagh, E., Kirby, S. L., MacLeod, J. G., Mountjoy, M., Parent, S., Tak, M., Vertommen, T., & Rhind, D. J. A. (2024). IOC consensus statement: Interpersonal violence and safeguarding in sport. British Journal of Sports Medicine, 58(22), 1322–1344. https://doi.org/10.1136/bjsports-2024-108766
Zhu, J., Wang, M., Cruz, A. B., & Kim, H.-D. (2024). Systematic review and meta-analysis of Chinese coach leadership and athlete satisfaction and cohesion. Frontiers in Psychology, 15, 1385178. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1385178




