Εξέλιξη νεαρών ποδοσφαιριστών | Η ακαδημία εξελίσσει, δεν δημιουργεί
Ένα παιδί μπαίνει σε μια γνωστή ακαδημία και λίγα χρόνια αργότερα ξεχωρίζει. Είναι εύκολο τότε να ακούσουμε ότι «η ακαδημία τον έφτιαξε». Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η ακαδημία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εξέλιξή του, αλλά δεν ξεκινά με έναν άδειο καμβά ούτε ελέγχει όλους τους παράγοντες που καθορίζουν την πορεία του.
Η εξέλιξη νεαρών ποδοσφαιριστών δεν ξεκινά από το μηδέν
Η εξέλιξη νεαρών ποδοσφαιριστών προκύπτει από όσα φέρνει ήδη το παιδί και από όσα προσθέτει, ενισχύει ή αλλάζει το ποδοσφαιρικό περιβάλλον.
Το παιδί που περνά την πόρτα μιας ακαδημίας έχει ήδη ιστορία. Έχει παίξει στην αυλή, σε άλλη ομάδα ή σε ακαδημία βάσης. Έχει διαφορετικές κινητικές εμπειρίες, τεχνικές ικανότητες, τρόπο μάθησης και ρυθμό σωματικής ανάπτυξης.
Η ανάπτυξη ταλέντου είναι μια μακροχρόνια διαδικασία κατά την οποία οι αθλητικές ικανότητες αλλάζουν μέσα από προπόνηση, εμπειρία, ωρίμανση και περιβαλλοντικές επιδράσεις.
Η ακαδημία μπορεί να οργανώσει καλύτερα την προπόνηση. Δεν μπορεί όμως να ισχυριστεί επιστημονικά ότι δημιούργησε μόνη της όλα όσα βλέπουμε αργότερα στον ποδοσφαιριστή.
Επιλογή ποδοσφαιριστή και ανάπτυξη δεν είναι το ίδιο πράγμα
Μια επαγγελματική ακαδημία συχνά επιλέγει παιδιά που ήδη παρουσιάζουν επιθυμητά χαρακτηριστικά και στη συνέχεια προσπαθεί να τα αναπτύξει περισσότερο.
Η διάκριση είναι σημαντική. Όταν μια ακαδημία αποκτά έναν γρήγορο, τεχνικά προηγμένο ή τακτικά ώριμο ποδοσφαιριστή στα 13 ή στα 15, δεν ξεκινά την ανάπτυξή του εκείνη την ημέρα.
Γι' αυτό οι γονείς χρειάζεται να ξεχωρίζουν:
τι υπήρχε πριν από την ένταξη,
ποια χαρακτηριστικά οδήγησαν στην επιλογή,
τι πραγματικά βελτιώθηκε μέσα στο πρόγραμμα,
πώς άλλαξε ο ποδοσφαιριστής σε σχέση με το δικό του προηγούμενο επίπεδο.
Στο ποδόσφαιρο βάσης η εικόνα είναι διαφορετική. Πολλές ακαδημίες δουλεύουν με πολύ μεγαλύτερο εύρος ικανοτήτων και έχουν παράλληλα στόχους συμμετοχής, μάθησης και ευχαρίστησης.
Η ηλικία στο χαρτί δεν δείχνει όλη την ανάπτυξη
Η βιολογική ωρίμανση μπορεί να αλλάξει σημαντικά την εικόνα της σωματικής απόδοσης δύο παιδιών ίδιας ηλικίας, ιδιαίτερα κατά την εφηβεία.
Η βιολογική ωρίμανση είναι η πορεία προς την ενήλικη βιολογική κατάσταση, η οποία δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό σε παιδιά της ίδιας χρονολογικής ηλικίας.
Ένας ποδοσφαιριστής μπορεί προσωρινά να φαίνεται δυνατότερος, ταχύτερος ή πιο ανθεκτικός επειδή βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο ανάπτυξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο λιγότερο ώριμος συμπαίκτης του έχει μικρότερη μακροπρόθεσμη δυνατότητα.
Μια σοβαρή αναπτυξιακή διαδικασία επομένως δεν κοιτά μόνο ποιος κερδίζει σήμερα τις μονομαχίες. Κοιτά και πώς αλλάζει κάθε παιδί καθώς μεγαλώνει.
Η τεχνική μετρά, αλλά δεν προβλέπει μόνη της το μέλλον
Οι τεχνικές ικανότητες μπορούν να διαφοροποιούν επίπεδα απόδοσης, αλλά δεν αποτελούν από μόνες τους ασφαλή πρόβλεψη για μελλοντική επαγγελματική επιτυχία.
Η τεχνική ικανότητα είναι η ποδοσφαιρική ικανότητα αποτελεσματικής εκτέλεσης ενεργειών όπως η υποδοχή, η πάσα, η ντρίμπλα ή το τελείωμα μέσα στις απαιτήσεις του παιχνιδιού.
Η τεχνική μπορεί να βελτιωθεί με ποιοτική, συστηματική προπόνηση. Όμως η μελλοντική πορεία επηρεάζεται ταυτόχρονα από σωματική ανάπτυξη, τακτική κατανόηση, ψυχολογικά χαρακτηριστικά, ευκαιρίες, επίπεδο ανταγωνισμού και ατομική ανταπόκριση.
Η καλή ακαδημία δεν κατασκευάζει ποδοσφαιριστές. Δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για να δει πόσο μακριά μπορεί να εξελιχθεί ο καθένας.
Τι αξίζει πραγματικά να ρωτήσει ένας γονέας
Οι γονείς μπορούν να κρίνουν καλύτερα μια ακαδημία όταν εξετάζουν τη διαδικασία εξέλιξης του παιδιού αντί για γενικές δηλώσεις περί «παραγωγής ποδοσφαιριστών».
Μια φωτογραφία πρώην αθλητή που έγινε επαγγελματίας δεν δείχνει πόσο συνέβαλε η ακαδημία στην πορεία του. Πιο χρήσιμες είναι συγκεκριμένες ερωτήσεις:
Πώς καταγράφεται η ατομική εξέλιξη μέσα στη σεζόν;
Αλλάζουν οι απαιτήσεις όταν το παιδί αναπτύσσεται σωματικά;
Πώς αντιμετωπίζονται διαφορετικές τεχνικές, φυσικές και τακτικές ανάγκες;
Η επιλογή βασίζεται κυρίως στη σημερινή απόδοση ή εξετάζεται και η πιθανή μελλοντική ανάπτυξη;
Πώς ξεχωρίζει η ακαδημία το προσωρινό σωματικό πλεονέκτημα από τη μακροπρόθεσμη προοπτική;
Η ισχυρότερη ένδειξη ανάπτυξης δεν είναι το όνομα της ακαδημίας. Είναι η πορεία του ίδιου του παιδιού σε βάθος χρόνου.
Ερωτήσεις γονέων
Μπορεί μια καλή ακαδημία να κάνει οποιοδήποτε παιδί επαγγελματία;
Όχι, καμία ακαδημία δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι οποιοδήποτε παιδί θα γίνει επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Η εξέλιξη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που αλληλεπιδρούν, όχι μόνο από την προπόνηση. Οι γονείς μπορούν να εξετάζουν αν το παιδί βελτιώνεται από το δικό του σημείο εκκίνησης αντί να βασίζονται σε υποσχέσεις επαγγελματικής καριέρας.
Πώς καταλαβαίνω αν η ακαδημία πραγματικά εξελίσσει το παιδί μου;
Η πραγματική εξέλιξη φαίνεται καλύτερα μέσα από επαναλαμβανόμενες αλλαγές στις ικανότητες και στην απόδοση του ίδιου του παιδιού με τον χρόνο. Η πρόοδος δεν χρειάζεται να είναι ίδια σε κάθε ηλικία ή σε κάθε τομέα, ιδιαίτερα κατά την ανάπτυξη. Ζητήστε συγκεκριμένη εικόνα για το τι βελτιώθηκε, τι χρειάζεται δουλειά και πώς προσαρμόζεται η προπόνηση.
Αν το παιδί μου δεν ξεχωρίζει σωματικά τώρα, σημαίνει ότι έχει λιγότερες πιθανότητες;
Όχι, η σημερινή σωματική υπεροχή ή υστέρηση δεν καθορίζει από μόνη της τη μελλοντική ποδοσφαιρική πορεία. Τα παιδιά ίδιας ηλικίας μπορούν να βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο βιολογικής ωρίμανσης, επηρεάζοντας προσωρινά δύναμη, ταχύτητα και σωματική παρουσία. Εξετάστε την εξέλιξη σε βάθος χρόνου και όχι μόνο τις τωρινές μονομαχίες ή συγκρίσεις.
Αναφορές
Abarghoueinejad, M., Baxter-Jones, A. D. G., Gomes, T. N., Barreira, D., & Maia, J. (2021). Motor performance in male youth soccer players: A systematic review of longitudinal studies. Sports, 9(4), 53. https://doi.org/10.3390/sports9040053
Koopmann, T., Faber, I., Baker, J., & Schorer, J. (2020). Assessing technical skills in talented youth athletes: A systematic review. Sports Medicine, 50(9), 1593–1611. https://doi.org/10.1007/s40279-020-01299-4
Silvino, V. O., Ferreira, C. P., Figueiredo, P., Prado, L. S., Couto, B. P., Pussieldi, G. A., Almeida, S. S., Prado, D. M. L., & Santos, M. A. P. (2024). Variables used for talent identification and development in soccer: A scoping review. Kinesiology, 56(2), 268–282. https://doi.org/10.26582/k.56.2.9
Williams, A. M., Ford, P. R., & Drust, B. (2020). Talent identification and development in soccer since the millennium. Journal of Sports Sciences, 38(11–12), 1199–1210. https://doi.org/10.1080/02640414.2020.1766647
