Γονείς στην προπόνηση: Ανοικτές ή κλειστές προπονήσεις;

«Στις προπονήσεις δεν επιτρέπεται πλέον να παρακολουθούν οι γονείς». Θέλετε να βλέπετε τι κάνει το παιδί σας και αναρωτιέστε γιατί πρέπει να φύγετε.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι οι ανοικτές ή οι κλειστές προπονήσεις είναι καλύτερες. Για να κρίνετε τον κανόνα, χρειάζεται να καταλάβετε τον σκοπό του, τον τρόπο ενημέρωσης και πώς νιώθει το παιδί.

Συμβαίνει το ίδιο σε όλες τις ευρωπαϊκές ακαδημίες;

Οι διαφωνίες για την παρακολούθηση της προπόνησης δεν έχουν καταγραφεί αρκετά ώστε να γνωρίζουμε πόσο συχνές είναι στις ευρωπαϊκές ακαδημίες.

Η ανοικτή προπόνηση είναι προπόνηση που μπορούν να παρακολουθούν οι γονείς. Δεν αφορά δοκιμαστικά ή εγγραφές. Η κλειστή προπόνηση είναι προπόνηση στην οποία δεν επιτρέπεται η γονεϊκή παρακολούθηση.

Τα διαθέσιμα στοιχεία περιλαμβάνουν συνεντεύξεις σε 14 γερμανικές επαγγελματικές ακαδημίες και πρόγραμμα υποστήριξης γονέων σε βρετανική ακαδημία. Δεν αποτελούν εικόνα ολόκληρης της Ευρώπης.

Τα ευρήματα δεν μεταφέρονται αυτόματα στις ακαδημίες βάσης της Ελλάδας και της Κύπρου, σε κορίτσια ή σε κάθε ηλικία από 6 έως 18 ετών. Η έλλειψη ευρωπαϊκής καταγραφής δεν σημαίνει ότι το ζήτημα είναι σπάνιο.

Γονείς στην προπόνηση: Παρουσία δεν σημαίνει παρέμβαση

Η γονεϊκή συμμετοχή συνδέεται με τα αθλητικά κίνητρα του παιδιού ανάλογα με τον τρόπο και τον βαθμό της, όχι απλώς με την παρουσία.

Η υποστήριξη αυτονομίας είναι γονεϊκή στάση που ακούει την άποψη του παιδιού και του αφήνει κατάλληλο χώρο για αποφάσεις. Συνδέεται με πιο θετικά αθλητικά κίνητρα.

Η αντιλαμβανόμενη γονεϊκή πίεση είναι το βίωμα του παιδιού ότι οι προσδοκίες ή η συμπεριφορά σας το πιέζουν. Συνδέεται με λιγότερο θετικά κίνητρα.

Οι συσχετίσεις αφορούν διαφορετικά αθλήματα και περιβάλλοντα. Δεν αποδεικνύουν ότι η παρακολούθηση προκαλεί πίεση ή ότι η αποχώρηση δημιουργεί ανεξαρτησία.

Μπορεί να παρακολουθείτε επειδή ενδιαφέρεστε. Ρωτήστε, όμως: «Σου αρέσει που είμαι εδώ ή σκέφτεσαι πώς θα αντιδράσω;».

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη της ανοικτής προπόνησης;

Η ανοικτή προπόνηση μπορεί να βοηθήσει τους γονείς να καταλάβουν τι εξασκεί το παιδί και πώς το καθοδηγεί ο προπονητής.

Η παρακολούθηση μπορεί να σας δώσει την ευκαιρία:

• Να δείτε πώς εξηγούνται οι ασκήσεις.

• Να καταλάβετε γιατί επαναλαμβάνεται μια άσκηση.

• Να παρατηρήσετε πώς αντιμετωπίζει ο προπονητής τα λάθη.

• Να συνδέσετε έναν προπονητικό στόχο με όσα γίνονται στο γήπεδο.

Για παράδειγμα, αν το τμήμα εξασκεί την υποδοχή της μπάλας υπό πίεση, μπορείτε να δείτε τι ζητά ο προπονητής σε κάθε προσπάθεια.

Πρόκειται για πιθανές ευκαιρίες κατανόησης, όχι για αποδεδειγμένη βελτίωση της ανάπτυξης, της εμπιστοσύνης ή της ασφάλειας. Η ήσυχη παρουσία σας επίσης δεν εγγυάται ότι το παιδί δεν αισθάνεται πως αξιολογείται.

Ποια είναι τα πιθανά οφέλη της κλειστής προπόνησης;

Η κλειστή προπόνηση μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες εξάσκησης χωρίς άμεσες γονεϊκές οδηγίες ή ορατές αντιδράσεις από το πλάι του γηπέδου.

Πιθανές δυνατότητες είναι:

• Να περιοριστούν οι οδηγίες από γονείς που παρακολουθούν.

• Να δοκιμάσει ο ποδοσφαιριστής κάτι χωρίς να βλέπει αμέσως την αντίδρασή σας.

• Να απευθυνθεί ο ίδιος στον προπονητή όταν έχει απορία.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι η κλειστή προπόνηση βελτιώνει περισσότερο τη συγκέντρωση, την αυτοπεποίθηση ή την τεχνική.

Αν το παιδί δυσκολεύεται όταν το παρακολουθείτε, μπορείτε να συζητήσετε διαφορετική ρύθμιση με την ακαδημία. Ρωτήστε τι ακριβώς το δυσκολεύει, χωρίς να υποσχεθείτε ότι θα παίξει καλύτερα μόλις αποχωρήσετε. Η απουσία σας, από μόνη της, δεν δείχνει πόσο χώρο έχει για δικές του αποφάσεις.

Τι να ζητήσετε από την ακαδημία;

Ο κανόνας παρακολούθησης χρειάζεται εξήγηση για τον σκοπό του και συγκεκριμένο τρόπο ενημέρωσης των γονέων, ως πρακτική εφαρμογή των δεδομένων για συνεργασία.

Η σαφήνεια ρόλων είναι η κοινή κατανόηση του τι αναλαμβάνουν γονείς, προπονητές και διοίκηση. Η αναγνώριση των γονέων ως μέρους της ακαδημίας έχει σημασία για τη συνεργασία.

Η οργανωμένη επικοινωνία είναι διαδικασία με συμφωνημένο χρόνο και τρόπο ενημέρωσης. Περιορισμένα δεδομένα υποστηρίζουν οργανωμένη γονεϊκή υποστήριξη και προσαρμογές στη λειτουργία της ακαδημίας για την κάλυψη γονεϊκών αναγκών.

Ρωτήστε: «Τι θέλει να πετύχει αυτός ο κανόνας και πώς θα ενημερωνόμαστε για την προπόνηση του παιδιού μας;»

Προγραμματισμένη παρακολούθηση, προπονήσεις χωρίς γονείς και σύντομη ενημέρωση μπορούν να συζητηθούν ως συνδυασμός. Δεν έχει τεκμηριωθεί ιδανική συχνότητα ή ηλικιακό όριο.

Ερωτήσεις γονέων

1. Να ανησυχήσω αν δεν με αφήνουν να παρακολουθώ;

Ο περιορισμός παρακολούθησης δεν αρκεί από μόνος του για να κρίνετε την ποιότητα μιας ακαδημίας. Δεν υπάρχει επαρκής ευρωπαϊκή καταγραφή που να δείχνει ποιος κανόνας είναι συνηθισμένος. Ζητήστε να εξηγηθεί γιατί εφαρμόζεται ο περιορισμός, ποιες προπονήσεις αφορά και πώς θα ενημερώνεστε για όσα δουλεύει και βιώνει το παιδί σας.

2. Θα αποκτήσει το παιδί περισσότερη αυτοπεποίθηση αν δεν παρακολουθώ;

Η αποχώρησή σας δεν αυξάνει αυτόματα την αυτοπεποίθηση ούτε δημιουργεί ανεξαρτησία. Οι ευκαιρίες να αποφασίζει και να ρωτά μόνο του τον προπονητή συνδέονται πιο άμεσα με την υποστήριξη της αυτονομίας. Αν το παιδί δυσκολεύεται όταν το παρακολουθείτε, συζητήστε μια διαφορετική ρύθμιση με την ακαδημία, χωρίς να θεωρείτε δεδομένη τη βελτίωση της απόδοσής του.

3. Μπορώ να παρακολουθώ αν δεν φωνάζω οδηγίες;

Η ήσυχη παρακολούθηση μπορεί να είναι μια λογική επιλογή, εφόσον την επιτρέπει η ακαδημία. Η σιωπή, όμως, δεν δείχνει από μόνη της πώς νιώθει το παιδί. Μια έκφραση απογοήτευσης ή η λεπτομερής αξιολόγηση μετά μπορεί να βιώνονται ως πίεση. Ρωτήστε πώς αισθάνεται όταν είστε εκεί, χωρίς να θεωρείτε την ανοικτή προπόνηση αποδεδειγμένα καλύτερη.

Αναφορές

Eckardt, V. C., & Dorsch, T. E. (2025). “We are on the outside but it’s okay”: A grounded theory of cooperation between parents, coaches, and administrators in professional youth soccer academies. Psychology of Sport and Exercise, 76, Article 102746. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2024.102746

Gao, Z., Chee, C. S., Norjali Wazir, M. R. W., Wang, J., Zheng, X., & Wang, T. (2024). The role of parents in the motivation of young athletes: A systematic review. Frontiers in Psychology, 14, Article 1291711. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1291711

Newport, R. A., Knight, C. J., & Love, T. D. (2024). Supporting parents of male academy footballers: An action research study. Journal of Applied Sport Psychology, 36(4), 664–695. https://doi.org/10.1080/10413200.2024.2329547