Οι μαμάδες στο ποδόσφαιρο | Καρδιά, ελπίδα και το κρυφό φορτίο
Μια μαμά μπορεί να είναι εκεί σε κάθε προπόνηση, να οργανώνει μετακινήσεις, να πληρώνει εξοπλισμό και να ακούει την απογοήτευση μετά τον αγώνα. Όμως περισσότερη παρουσία δεν σημαίνει πάντα καλύτερη υποστήριξη. Τα παιδιά διαφέρουν στο πόση εμπλοκή θέλουν από έναν γονέα, πότε τη θέλουν και με ποιον τρόπο. Το δύσκολο σημείο είναι να ξεχωρίσεις τη φροντίδα από την ανάληψη του ποδοσφαίρου του παιδιού.
Τι χρειάζονται οι μαμάδες στο ποδόσφαιρο να γνωρίζουν για την εμπλοκή
Η γονεϊκή υποστήριξη βοηθά περισσότερο όταν ανταποκρίνεται στο είδος και στη χρονική στιγμή εμπλοκής που προτιμά το ίδιο το παιδί.
Η γονεϊκή εμπλοκή είναι η πρακτική, συναισθηματική ή επικοινωνιακή συμμετοχή του γονέα στην αθλητική εμπειρία του παιδιού. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι τα παιδιά δεν θέλουν όλα το ίδιο πράγμα.
Ένα παιδί μπορεί να θέλει κουβέντα αμέσως μετά τον αγώνα. Ένα άλλο μπορεί να χρειάζεται πρώτα χρόνο. Κάποιο μπορεί να ζητά άποψη για όσα έγιναν στο γήπεδο. Άλλο μπορεί απλώς να θέλει να ακούσει ότι το είδατε και είστε εκεί.
Η πρακτική αλλαγή είναι μικρή αλλά ουσιαστική: πριν δώσετε συμβουλή, ρωτήστε τι χρειάζεται τώρα.
Όταν η βοήθεια γίνεται περισσότερη από όσο θέλει το παιδί
Μερικοί νεαροί ποδοσφαιριστές αναφέρουν περισσότερη ενεργή γονεϊκή εμπλοκή ή πίεση από όση θα προτιμούσαν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμβαίνει στους περισσότερους.
Η γονεϊκή πίεση εδώ περιγράφει την εμπειρία του παιδιού ότι η εμπλοκή του γονέα ξεπερνά αυτό που το ίδιο θεωρεί βοηθητικό. Δεν αποτελεί διάγνωση του γονέα ούτε απόδειξη ότι η πρόθεσή του είναι αρνητική.
Στην πράξη, η υπερβολική εμπλοκή μπορεί να μοιάζει με:
ανάλυση κάθε λάθους στη διαδρομή από το γήπεδο,
άμεση επικοινωνία με τον προπονητή πριν μιλήσει το παιδί,
μετατροπή του χρόνου συμμετοχής σε οικογενειακή κρίση,
συνεχείς ερωτήσεις για ενδεκάδες, θέσεις και επιλογές.
Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η συζήτηση μετά τον αγώνα είναι βλαβερή. Δείχνουν όμως ότι η υποστήριξη χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τις προτιμήσεις του παιδιού.
Το ποδόσφαιρο έχει κόστος και για την οικογένεια
Η συμμετοχή ενός παιδιού στον αθλητισμό μπορεί να προσφέρει χαρά και σύνδεση, ενώ παράλληλα απαιτεί χρόνο, χρήματα και συναισθηματική ενέργεια από την οικογένεια.
Οι απαιτήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν μετακινήσεις, συνδρομές, εξοπλισμό, τουρνουά και πρόσθετες προπονητικές δραστηριότητες. Σε δείγμα 855 γονέων και κηδεμόνων στη Βόρεια Ιρλανδία, 35,1% ανέφερε μείωση των δαπανών για τον αθλητισμό ή τη φυσική δραστηριότητα των παιδιών και 36,5% ότι το παιδί έχασε κάποια ευκαιρία εξαιτίας του κόστους.
Τα ποσοστά αυτά δεν αντιπροσωπεύουν τις οικογένειες ποδοσφαίρου στην Ελλάδα, την Κύπρο ή ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Δείχνουν όμως ότι τα οικονομικά όρια μιας οικογένειας είναι πραγματικά και δεν αποτελούν ένδειξη μειωμένου ενδιαφέροντος.
Η οικογένεια μπορεί λογικά να ξεχωρίζει το απαραίτητο κόστος συμμετοχής από τις προαιρετικές δαπάνες, χωρίς να θεωρεί ότι κάθε επιπλέον πρόγραμμα ή ιδιωτική προπόνηση είναι αναγκαία για την ανάπτυξη.
Να είσαι παρούσα χωρίς να λύνεις κάθε πρόβλημα
Η γονεϊκή στήριξη δεν απαιτεί από τη μαμά ή τον μπαμπά να αναλαμβάνει κάθε δυσκολία που εμφανίζεται στο ποδόσφαιρο του παιδιού.
Η σταδιακή ιδιοκτησία είναι η διαδικασία κατά την οποία το παιδί αποκτά, ανάλογα με την ηλικία και την ωριμότητά του, περισσότερο χώρο να διαχειρίζεται τη δική του ποδοσφαιρική εμπειρία.
Αν μειώθηκε ο χρόνος συμμετοχής, μπορείτε πρώτα να ακούσετε τι κατάλαβε το παιδί και τι θέλει να κάνει. Αν δεν θέλει να μιλήσει μετά τον αγώνα, δεν χρειάζεται να μετατρέψετε τη σιωπή σε πρόβλημα. Αν το κόστος αρχίζει να πιέζει το σπίτι, μπορείτε να βάλετε όρια στις προαιρετικές δαπάνες χωρίς να αμφισβητείτε τη δέσμευσή σας.
Η πιο χρήσιμη παρουσία δεν είναι πάντα η περισσότερη παρουσία. Είναι εκείνη που αφήνει το παιδί να παραμένει ο βασικός ιδιοκτήτης της δικής του ποδοσφαιρικής εμπειρίας.
Ερωτήσεις γονέων
1. Πρέπει να μιλήσω εγώ στον προπονητή αν το παιδί μου παίρνει λιγότερο χρόνο συμμετοχής;
Ναι, μπορείτε να μιλήσετε με τον προπονητή, αλλά πρώτα είναι χρήσιμο να ακούσετε πώς αντιλαμβάνεται το παιδί τον χρόνο συμμετοχής του. Τα παιδιά διαφέρουν στο πόση γονεϊκή εμπλοκή θέλουν και η άμεση παρέμβαση δεν είναι πάντα αυτό που χρειάζονται. Αν παραμένει απορία για ρόλο, προσδοκίες ή κριτήρια ανάπτυξης, μια ήρεμη συζήτηση αργότερα είναι λογική επιλογή.
2. Τι κάνω αν το παιδί μου δεν θέλει να μιλήσει καθόλου μετά τον αγώνα;
Δεν χρειάζεται να πιέσετε το παιδί να μιλήσει αμέσως μετά τον αγώνα. Τα παιδιά μπορεί να διαφέρουν στο πότε και πόσο θέλουν έναν γονέα να συζητά την απόδοσή τους. Η σιωπή δεν είναι από μόνη της καλύτερη ή χειρότερη. Μπορείτε να δείξετε διαθεσιμότητα και να αφήσετε το παιδί να ανοίξει τη συζήτηση όταν είναι έτοιμο.
3. Είναι σωστό να βάλω όρια όταν το ποδόσφαιρο αρχίζει να πιέζει όλη την οικογένεια;
Ναι, είναι θεμιτό να βάλετε όρια όταν το ποδόσφαιρο πιέζει υπερβολικά τον χρόνο ή τα οικονομικά της οικογένειας. Ο οργανωμένος αθλητισμός μπορεί να δημιουργεί πραγματικές πρακτικές, οικονομικές και συναισθηματικές απαιτήσεις. Δεν υπάρχει ένα καθολικό όριο για όλες τις οικογένειες. Ξεχωρίστε τα απαραίτητα έξοδα συμμετοχής από τις προαιρετικές δαπάνες και αποφασίστε τι είναι βιώσιμο για το σπίτι σας.
Αναφορές
Furusa, M. G., Knight, C. J., & Hill, D. M. (2021). Parental involvement and children’s enjoyment in sport. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 13(6), 936-954. https://doi.org/10.1080/2159676X.2020.1803393
Bonavolontà, V., Cataldi, S., Latino, F., Carvutto, R., De Candia, M., Mastrorilli, G., Messina, G., Patti, A., & Fischetti, F. (2021). The role of parental involvement in youth sport experience: Perceived and desired behavior by male soccer players. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(16), 8698. https://doi.org/10.3390/ijerph18168698
Burke, S., Sharp, L.-A., Woods, D., & Paradis, K. F. (2024). Enhancing parental support through parent-education programs in youth sport: A systematic review. International Review of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 208-235. https://doi.org/10.1080/1750984X.2021.1992793
O’Kane, S. M., McCafferty, R., Gallagher, A. M., Murphy, M. H., Fitzpatrick, C., & Carlin, A. (2025). “Sport is NOT a luxury.” The perceived impact of the cost-of-living crisis on sport and physical activity opportunities for children and adolescents in Northern Ireland (NI): A cross-sectional survey. BMC Public Health, 25, 1675. https://doi.org/10.1186/s12889-025-22180-x
Sutcliffe, J. T., Fernandez, D. K., Kelly, P. J., & Vella, S. A. (2024). The parental experience in youth sport: A systematic review and qualitative meta-study. International Review of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 236-263. https://doi.org/10.1080/1750984X.2021.1998576
