Ο Ευέξαπτος | Όταν Κάθε Απόφαση Γίνεται Μάχη

Το σφύριγμα έρχεται, ο γονιός πετάγεται όρθιος και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο αγώνας παύει να αφορά μόνο το παιδί. Ο Ευέξαπτος συνήθως δεν ξεκινά από κακή πρόθεση. Νιώθει ότι αδικούν ή δεν προστατεύουν τον ποδοσφαιριστή του. Όταν όμως η διαφωνία γίνεται δημόσια σύγκρουση, η ένταση μπορεί να περάσει από την κερκίδα στο παιδί, στον διαιτητή και σε ολόκληρο το γήπεδο.

Γιατί ο Ευέξαπτος βλέπει μια απόφαση σαν προσωπική αδικία

Ο Ευέξαπτος μπορεί να ερμηνεύσει μια αμφισβητούμενη απόφαση ως απειλή για τη δικαιοσύνη ή την προστασία του παιδιού του. Η πρόθεση συχνά είναι υπεράσπιση, όχι δημιουργία επεισοδίου.

Η αντίδραση δυναμώνει όταν ο γονέας σκέφτεται ότι:

• το παιδί του αντιμετωπίζεται διαφορετικά,

• ο διαιτητής καθορίζει το αποτέλεσμα,

• η σιωπή σημαίνει ότι αποδέχεται την αδικία,

• κάποιος πρέπει να «μιλήσει» για να προστατεύσει τα παιδιά.

Η ενόχληση μπορεί να είναι δικαιολογημένη. Η δημόσια επίθεση, όμως, είναι διαφορετική συμπεριφορά από τη διαφωνία. Από εκείνο το σημείο ο γονέας δεν σχολιάζει απλώς μια φάση, αλλά γίνεται μέρος της έντασης του αγώνα.

Πώς βιώνει ο ποδοσφαιριστής τις φωνές από την κερκίδα

Ο ποδοσφαιριστής μπορεί να βιώσει τον δημόσιο θυμό του γονέα ως πρόσθετη πίεση, ακόμη κι όταν οι φωνές απευθύνονται αποκλειστικά στον διαιτητή. Η γονεϊκή συμπεριφορά συνδέεται με τον τρόπο που οι νεαροί αθλητές βιώνουν το αθλητικό περιβάλλον και τα κίνητρά τους.

Δεν αντιδρούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένα μπορεί να:

• κοιτούν προς την κερκίδα αντί να επιστρέφουν αμέσως στο παιχνίδι,

• νιώθουν αμηχανία επειδή όλοι προσέχουν τον γονέα τους,

• φοβούνται ότι η επόμενη αμφισβητούμενη φάση θα προκαλέσει νέα έκρηξη,

• αισθάνονται ότι πρέπει να διαχειριστούν και τον αγώνα και τον θυμό του γονέα.

Η δύσκολη αλήθεια είναι απλή: το παιδί μπορεί να μην χρειάζεται υπεράσπιση εκείνη τη στιγμή. Μπορεί να χρειάζεται χώρο για να συνεχίσει να παίζει.

Πώς ο Ευέξαπτος αλλάζει το κλίμα όλου του αγώνα

Η αντιπαράθεση ενός γονέα με τον διαιτητή μπορεί να αυξήσει την ένταση ανάμεσα σε γονείς, προπονητές, ποδοσφαιριστές και διαιτητές. Η επίδραση επομένως δεν περιορίζεται στην οικογένεια που διαμαρτύρεται.

Άλλοι γονείς μπορεί να μπουν στη συζήτηση. Ο προπονητής μπορεί να χρειαστεί να διαχειριστεί την κερκίδα αντί την ομάδα. Ο διαιτητής, ιδιαίτερα όταν είναι νεαρός, μπορεί να βρεθεί απέναντι σε πίεση που δεν ανήκει στο ίδιο το παιχνίδι.

Όταν η κερκίδα μετατρέπεται σε δεύτερο αγωνιστικό χώρο, οι ποδοσφαιριστές παίζουν μέσα σε ένα πρόβλημα που δημιούργησαν οι ενήλικες.

Γιατί ο ίδιος θυμός επαναλαμβάνεται κάθε Σαββατοκύριακο

Το μοτίβο μπορεί να επαναλαμβάνεται όταν ο γονέας συνδέει τη δημόσια αντίδραση με προστασία, δικαιοσύνη ή αποτελεσματικότητα. Η έντονη συναισθηματική επένδυση στον νεανικό αθλητισμό μπορεί να κάνει μια διαιτητική απόφαση να φαίνεται πολύ μεγαλύτερη από μία στιγμιαία φάση.

Αν μετά από φωνές ο διαιτητής εξηγήσει μια απόφαση, αλλάξει στάση ή άλλοι γονείς συμφωνήσουν, ο Ευέξαπτος μπορεί να νιώσει ότι «έπιασε τόπο». Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η συμπεριφορά βοήθησε. Μπορεί όμως να ενισχύσει την πεποίθηση ότι χωρίς σύγκρουση το παιδί μένει απροστάτευτο.

Τι αλλάζει όταν ο Ευέξαπτος δεν μπαίνει στη μάχη

Ο γονέας μπορεί να θεωρεί μια απόφαση λανθασμένη χωρίς να μετατρέπει τον διαιτητή σε αντίπαλο και τον αγώνα του παιδιού σε δημόσια αντιπαράθεση. Η πρακτική αλλαγή είναι συγκεκριμένη: η διαφωνία δεν εκτονώνεται προς τον διαιτητή από την κερκίδα.

Αν υπάρχει πραγματικό ζήτημα ασφάλειας, επαναλαμβανόμενης κακής συμπεριφοράς ή προστασίας παιδιού, ο γονέας μπορεί να το μεταφέρει μετά τον αγώνα στον προπονητή ή στην ακαδημία μέσω της κατάλληλης διαδικασίας. Σε άμεσο κίνδυνο, φυσικά, προέχει η ασφάλεια.

Ο αυτοέλεγχος εδώ δεν σημαίνει ότι ο γονέας συμφωνεί με όλα. Σημαίνει ότι δεν ζητά από το παιδί να παίξει ποδόσφαιρο ενώ ταυτόχρονα διαχειρίζεται τη μάχη του γονέα του.

Ερωτήσεις γονέων

1. Είναι κακό να θυμώνω όταν ο διαιτητής αδικεί το παιδί μου;

Ναι, είναι φυσιολογικό να θυμώσετε με μια απόφαση, αλλά ο θυμός δεν χρειάζεται να γίνει δημόσια αντιπαράθεση. Η ένταση της κερκίδας μπορεί να προσθέσει πίεση στον ποδοσφαιριστή και να τραβήξει την προσοχή του από το παιχνίδι. Αν θεωρείτε ότι υπάρχει σοβαρό ή επαναλαμβανόμενο ζήτημα, κρατήστε το για συζήτηση με τον προπονητή ή την ακαδημία μετά τον αγώνα.

2. Καταλαβαίνει πάντα το παιδί ότι οι φωνές μου είναι προς τον διαιτητή και όχι προς εκείνο;

Όχι απαραίτητα, γιατί τα παιδιά διαφέρουν στον τρόπο που αντιδρούν στη συμπεριφορά των γονέων τους. Ορισμένα μπορεί να νιώσουν αμηχανία, να κοιτούν προς την κερκίδα ή να φοβούνται μια νέα έκρηξη, ενώ άλλα μπορεί να δείξουν μικρότερη άμεση αντίδραση. Η ασφαλέστερη στάση είναι να μην τους προσθέτετε ένα πρόβλημα που δεν μπορούν να ελέγξουν μέσα στον αγώνα.

3. Τι κάνω αν θεωρώ ότι η διαιτησία δημιουργεί πραγματικό πρόβλημα;

Αν πιστεύετε ότι υπάρχει πραγματικό ζήτημα ασφάλειας, κακής συμπεριφοράς ή προστασίας παιδιού, μην το αγνοήσετε. Η διαφορά είναι ο τρόπος και η στιγμή: αποφύγετε τη δημόσια σύγκρουση με τον διαιτητή και μεταφέρετε το θέμα μετά τον αγώνα στον προπονητή ή στην ακαδημία μέσω της κατάλληλης διαδικασίας. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, προέχει η ασφάλεια του παιδιού.

Αναφορές

Gao, Z., Chee, C. S., Norjali Wazir, M. R. W., Wang, J., Zheng, X., & Wang, T. (2024). The role of parents in the motivation of young athletes: A systematic review. Frontiers in Psychology, 14, 1291711. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1291711

Sutcliffe, J. T., Fernandez, D. K., Kelly, P. J., & Vella, S. A. (2024). The parental experience in youth sport: A systematic review and qualitative meta-study. International Review of Sport and Exercise Psychology, 17(1), 236-263. https://doi.org/10.1080/1750984X.2021.1998576

Webb, T., & Knight, C. J. (2024). Sports officials and parents as spectators: Diffusing tensions on the sidelines. Journal of Applied Sport Psychology, 36(4), 568-579. https://doi.org/10.1080/10413200.2023.2286952